Home / ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ / Πραξικόπημα στην Τουρκία – Λαϊκή Εξουσία;
Turkey coup_0

Πραξικόπημα στην Τουρκία – Λαϊκή Εξουσία;

Το παρακάτω κείμενο ενός αριστερού από την Άγκυρα, πρώην μέλους του τούρκικου τμήματος της ICC [Διεθνής Κομμουνιστική Τάση], μας προσφέρει μια πρώτη εικόνα για το πραξικόπημα, τη σύνθεση όσων διαδήλωσαν εναντίον του και τα μετέπειτα γεγονότα. Το μεταφράσαμε και αναδημοσιεύουμε από την ιστοσελίδα leftcom.

Είναι μερικές φορές δύσκολο να αναγνωρίσεις τη χώρα στην οποία ζεις όταν βλέπεις την αντανάκλασή της μέσω του καθρέπτη των μίντια. Λιγότερο από 48 ώρες νωρίτερα, είδα μια μαζική διαμαρτυρία της «λαϊκής εξουσίας» να σώζει τη χώρα από ένα στρατιωτικό πραξικόπημα. Αν δεν μπορούσα να θυμηθώ τις εκρήξεις και τα ωστικά κύματα που ταρακουνήσαν το συγκρότημα διαμερισμάτων στο οποίο ζω, θα ορκιζόμουν ότι συνέβει σε μια μακρινή χώρα κάπου πολύ μακρυά.

Σίγουρα, υπήρξε μια προσπάθεια στησίματος ενός στρατιωτικού πραξικοπήματος εδώ στη Τουρκία το βράδυ της Παρασκευής, και σίγουρα ηττήθηκε. Τουλάχιστον αυτό είναι αδιαμφισβήτητο. Ωστόσο, όλη η αφήγηση περί «λαϊκής εξουσίας» που νίκησε τους πραξικοπηματίες μου φαίνεται μια εξάσκηση για τη δημιουργία ενός μύθου. Πράγματι, κάποιοι άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους αλλά, αν παρακολουθούσες τα γεγονότα στα εγχώρια και παγκόσμια μίντια, θα μπορούσε να σου συγχωρεθεί η πεποίθηση ότι εκατοντάδες χιλιάδες πολιτών ξεχύθηκαν στους δρόμους κι απέτρεψαν τον στρατό από το να αναλάβει τον έλεγχο. Η πραγματικότητα ωστόσο υπήρξε λίγο διαφορετική.

Στην πραγματικότητα, ο αριθμός των ανθρώπων στους δρόμους πιθανώς δεν υπήρξε μεγαλύτερος από μερικούς χιλιάδες σε όλη τη χώρα. Ούτε υπήρχε αντιπροσωπευτικός του συνόλου του πληθυσμού. Ήταν υποστηρικτές του κυβερνητικού AKP [το κόμμα του Ερντογάν], μαζί με υπερεθνικιστές και ισλαμικούς εξτρεμιστές. Σίγουρα δεν ήταν ένα κίνημα που περιέλαβε μεγάλο μέρος της κοινωνίας, όπως το κίνημα του πάρκου Γκεζί. Η συντριπτική πλειοψηφία του κόσμου έμεινε σπίτι του το βράδυ της Παρασκευής, όπως κι εγώ, κι έβλεπε τηλεόραση. Εν τω μεταξύ, οι συμμορίες ήταν έξω χτυπώντας και δολοφονώντας βάναυσα κληρωτούς φαντάρους [που απλώς εκτελούσαν τη στρατιωτική τους θητεία] ενώ η αστυνομία απλώς παρατηρούσε.

Αποτόλμησα να βγω έξω το μεσημέρι του Σαββάτου. Η γειτονιά Kizilay στο κέντρο της Άγκυρας ήταν αρκετά ερημωμένη εκείνη την ώρα. Σύντομα γέμισε με ανθρώπους που πανηγυρίζαν τη νίκη τους. Μαζί με τις σχεδόν υποχρεωτικές εθνικές σημαίες, υπήρχαν και πολλοί άνθρωποι που κυματίζαν σημαίες των Γκρίζων Λύκων κάνοντας και τον παραδοσιακό «χαιρετισμό των λύκων», καθώς υπήρχαν και σημαίες που εκπροσωπούσαν ριζοσπάστες ισλαμιστές. Συνέχισαν τους πανηγυρισμούς τους και τη νύχτα, επιτεθέμενοι σε περιοχές που κατοικούν μειονότητες με το πραγματικό παραδοσιακό τούρκικο εθνικιστικό στυλ των πογκρόμ στην Άγκυρα, την Ινσταμπούλ και άλλες πόλεις.

Η κυβέρνηση επίσης αναζητά να πάρει εκδίκηση από τους εχθρούς της. Πέρα από το να συλλαμβάνει στρατιώτες, ξεκίνησε μια κάθαρση ενάντια εκείνων στο νομικό σύστημα που θεωρεί ως αντιπάλους της. Επιπροσθέτως στις συλλήψεις χιλιάδων στρατιωτών, 2.745 δικαστές απολύθηκαν από τις θέσεις τους, και εκδόθηκαν εντάλματα σύλληψης για 140 δικαστές του ανώτατου δικαστηρίου. Η λίστα αυτών των «εχθρών του κράτους» προφανώς και δεν συντάχθηκε εν μία νυκτί. Μίλησα με έναν δικαστή το πρωί του Σαββάτου ο οποίος είπε ότι η λίστα είχε συνταχθεί εδώ και δύο χρόνια. Οι περισσότεροι άνθρωποι αναμένουν έναν ακόμη γύρο εκκαθαρίσεων. Η Τουρκία έχει συνηθίσει σε αυτού του είδους τις έρευνες τα τελευταία χρόνια. Η εκστρατεία «Ergenekon» που εκτελέστηκε από την κυβέρνηση Ερντογάν το 2011, οδήγησε σε περισσότερες από 500 συλλήψεις. Έξι χιλιάδες έχουν ήδη συλληφθεί και μπορούμε να περιμένουμε να δούμε περισσότερους αυτή τη φορά.

Όσο για το ίδιο το πραξικόπημα, φαίνεται να υπήρξε ιδιαίτερα ανόητο. Έχουν περάσει τώρα σχεδόν είκοσι χρόνια από τη τελευταία στρατιωτική παρέμβαση το 1997, κι ο στρατός φαίνεται να έχει χάσει το ταλέντο του για τέτοιου είδους πράγματα. Πιθανόν το μεγαλύτερό τους λάθος υπήρξε η αποτυχία να συλλάβουν τον πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν, το οποίου του επέτρεψε να κινητοποιήσει τους υποστηρικτές τους μέσω μιας τηλεφωνικής κλήσεων Facetime στο CNN Türk. Ένα άλλο λάθος υπήρξε η ανικανότητά τους να βγάλουν κόσμο στους δρόμους για να τους στηρίξει. Παρόλο που υπήρξαν κάποιοι οι οποίοι αντέδρασαν χαρωπώς στην αρχική ανακοίνωση [του πραξικοπήματος] στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δεν υπήρξαν μαζικές εκδηλώσεις στήριξης προς το πραξικόπημα. Για έναν στρατό που έχει την εμπειρία τεσσάρων δικτατοριών στην πλάτη του τα τελευταία πενήντα παράξενα χρόνια, όλα φαίνονταν πολύ πτωχώς εκτελεσμένα.

Οπότε, βασικά, διαφορετικές φραξιές εντός του κράτους έδωσαν μια σύντομη μάχη. Ο επίσημος αριθμός των νεκρών είναι 265 άτομα, κι η κυβέρνηση έχει ακόμη τον έλεγχο, και σχεδιάζει περαιτέρω καταστολή. Παρόλη τη κουβέντα για τον λαό που θαρραλέα αντιμετώπισαν τον στρατό, είναι σίγουρο ότι δεν υπήρξε μαζικό κίνημα που έκανε κάτι τέτοιο, μόνο μικρές ομάδες δεξιών κακοποιών. Την επόμενη φορά που θα ακούσω κουβέντες για λαϊκή εξουσία σε κάποια μακρινή χώρα, σίγουρα θα ψάξω τα πράγματα περισσότερο προσεκτικά.

Devrim Valerian
Κυριακή 17 Ιουλίου 2016

ΥΓ.
Στην εικόνα παραπάνω, στο χαρτόνι αναγράφεται «Μαγαζί Τούρκου – Μην πετάτε πέτρες». Η φωτογραφία τραβήχτηκε χτες στην Άγκυρα.