Home / ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ / Κίνα: Ένας χρόνος μετά – Η ημέρα της γυναίκας κι οι πέντε φεμινίστριες
3-8-2016

Κίνα: Ένας χρόνος μετά – Η ημέρα της γυναίκας κι οι πέντε φεμινίστριες

Παραθέτουμε παρακάτω την μετάφρασή μας του άρθρου «Women’s Day & the Feminist Five a year on» από το περιοδικό Chuang, το οποίο δημοσιεύτηκε στις 8 Μαρτίου του 2016.

Πέρυσι (7 Μαρτίου 2015), δέκα γυναίκες σε τρεις κινέζικες πόλεις τέθηκαν υπό αστυνομική κράτηση για οργάνωση δράσεων με σκοπό την ευαισθητοποίηση σχετικά με σεξουαλικές παρενοχλήσεις που λαμβάνουν χώρα σε μέσα μαζικής μεταφοράς. Πέντε εξ αυτών –η Li Tingting (韦婷婷), η Zheng Churan (郑楚然), η Wei Tingting (韦婷婷), η Wang Man (王曼) κι η Wu Rongrong (武嵘嵘)- στάλθηκαν σε κέντρο κράτησης του Πεκίνου, όπου τέθηκαν υπό ποινική κράτηση για τη μέγιστη νόμιμη περίοδο των 37 ημερών, κατά τη διάρκεια των οποίων η κάθε μία ανακρίθηκε περίπου 30-40 φορές. Στη Wu αρνήθηκαν επί δύο εβδομάδες την παροχή φαρμάκων για χρόνια πάθηση του ήπατος από την οποία πάσχει, μέχρι που εν τέλει εισήχθει σε νοσοκομείο. Η Wang επίσης εισήχθει σε νοσοκομείο λόγω καρδιακών επιπλοκών ύστερα από πολύωρες ανακρίσεις. Τελικά, απελευθερώθηκαν στις 13 Απριλίου χωρίς κατηγορίες, αλλά παρέμειναν υπό κρατική επιτήρηση ως ύποπτες για «υποκίνηση διατάραξης της δημόσιας τάξης», και τους απαγορεύτηκε η έξοδος από την ηπειρωτική Κίνα για έναν χρόνο[1].

Αυτή η περίοδος του ενός χρόνου υποτίθεται ότι λήγει τον επόμενο μήνα, αλλά οι δικηγόροι τους δεν έχουν λάβει ακόμη καμία επίσημη δήλωση για τη νομική κατάσταση των πέντε γυναικών. Πριν από μερικές μέρες, οι δικηγόροι υπέβαλαν μια νομική γνωμοδότηση προτείνοντας η υπόθεση να αποσυρθεί, αλλά η μόνη απάντηση έως τώρα υπήρξε μια εκ νέου ταλαιπωρία από την αστυνομία Εσωτερικής Ασφάλειας και τους δικαστικούς αξιωματούχους.

Εν τω μεταξύ, παρόλο που τους απαγορευόταν η συμμετοχή σε δημόσιες δράσεις, οι πέντε συνεχίσαν να προωθούν τον αγώνα τους με άλλους τρόπους. Τον Ιούλιο, η Li Tingting (περισσότερο γνωστή ως Li Maizi), σκηνοθέτησε τον γάμο της με τη, νομικώς μη αναγνωρίσιμη, ομόφυλη σύντροφό της, κι οι γαμήλιες φωτογραφίες διαδώθηκαν ευρέως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η Zheng Churan (περισσότερο γνωστή ως Datu – Γιγάντιο Κουνέλι) έχει αναπτύξει ένα ευρύ κοινό για τα χιουμοριστικά γραπτά και βίντεό της, που δημοσιεύονται στο WeChat της «Brain-Washing Machine» [Πλυντήριο Εγκεφάλου] (滚筒洗脑机, WeChat ID: solidarity4ever) και σε ευρύτερες πλατφόρμες όπως το Groundbreaking (破土)[2]. Χτες, δημοσίευσε ένα μακρύ ποίημα σχολιάζοντας την περασμένη χρονιά, με τίτλο «Η 6η Μαρτίου της Datu: Εκείνη η Χρονιά, Εκείνη η Βραδιά» (3.6大兔那年那夜), και σήμερα δημοσίευσε ένα βίντεο που καλούσε τις γυναίκες να γιορτάσουν την παραδοσιακή Διεθνή Ημέρα της Γυναίκας στις 8 Μαρτίου αντί αυτή της προσφάτως επινοημένης «Ημέρας των Κοριτσιών» στις 7 Μαρτίου[3].

Τέτοιες εγκλήσεις έχουν υπάρξει φέτος ένα δημοφιλές μοτίβο στα κινεζικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης μέσω του hashtag #反三七过三八 («Ενάντια στη 3/7, Γιορτάζουμε τη 3/8»), με την κεντρική ιδεά ότι η επινόηση της «Ημέρας των Κοριτσιών» εξυπηρετεί στην επαναπροώθηση της πατριαρχίας διαχωρίζοντας τις γυναίκες σε «κορίτσια» και «γυναίκες» (妇女), με τον τελευταίο όρο τώρα να συσχετίζεται συγκεκριμένα με τις μεσήλικες και γηραιότερες γυναίκες, θεωρούμενες ανεπιθύμητες από τους άντρες στο πολιτισμικό σύστημα που έχει εσωτερικευθεί από πολλές νεαρές Κινέζες κατά τις δύο τελευταίες δεκαετίες. Σχετικά με αυτή την επίκριση, έχουν υπάρξει υπενθυμίσεις για την καταγωγή της Ημέρας της Γυναίκας στο ιστορικό σοσιαλιστικό κίνημα και το κίνημα της γυναικείας απελευθέρωσης (τέθηκε στις 8 Μαρτίου λόγω των γυναικών στην Πέτρογκραντ [Αγία Πετρούπολη] οι οποίες ξεκίνησαν την Επανάσταση του Φεβρουαρίου με μια εξέγερση για το ψωμί εκείνη την ημερομηνία το 1917), σε αντίθεση με τη διαδεδομένη πεποίθηση μεταξή των νεαρών ανθρώπων στην Κίνα ότι η 8η Μαρτίου αποτελεί απλώς μια δεύτερη Εορτή της Μητέρας. Ένα τρίτο μοτίβο είναι η πρόοδος κι οι περιορισμοί της γυναικείας δύναμης στην Κίνα που σηματοδοτείται από την πρόσφατη ψήφιση ενός νέου νόμου περί της οικογενειακής βίας. Παραθέτουμε μερικά παραδείγματα:

Η Ημέρα των Κοριτσιών να αντικαταστήσει την Ημέρα της Γυναίκας; Όχι! Ας αντισταθούμε στις 3/7 και να γιορτάστουμε τις 3/8!, από το WeChat της 女权之声 (Φεμινιστική Φωνή).

Ημέρα της Γυναίκας: Επιλέγουμε να σταθούμε ενωμένες με τον υποτιμητικό όρο «3/8», από το 澎湃新闻 (αναδημοσιεύτηκε εδώ).

Η Ημέρα των Κοριτσιών εξυπηρετεί το σύμπλεγμα περί παρθενιάς, από το 网易女人.

Δώδεκα φωτογραφίες που δείχνουν ότι το σημαντικότερο πράγμα στη ζωή της δεν είναι η Ημέρα των Κοριτσιών, αλλά… , από το WeChat της 尖椒部落 (Φυλή του Πιπεριού).

Ημέρα των Κοριτσιών: Μη με παρενοχλείς σεξουαλικώς στο όνομα μιας εορτής, από τον 破土 (Ριζοσπάστης).

Παρακάτω παραθέτουμε μερικά αποσπάσματα από αγγλικά άρθρα σχετικά με τη φετινή Ημέρα της Γυναίκας και την κατάσταση των πέντε φεμινιστριών:

«Πριν τη Διεθνή Ημέρα της Γυναίκας, Πέντε Φεμινίστριες κι οι Δικηγόροι τους Καλούνται από την Αστυνομία» από τη China Change (6 Μαρτίου):

Ακριβώς πριν τη Διεθνή Ημέρα της Γυναίκας στις 8 Μαρτίου, οι πέντε Κινέζες φεμινίστριες, καθώς κι οι συνήγοροι υπεράσπισής τους, πιέζονται από την αστυνομία, σύμφωνα με πληροφορίες των φίλων και των δικηγόρων των ακτιβιστριών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Στις 3 Μαρτίου η αστυνομία Εσωτερικής Ασφάλειας, το τμήμα του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης που εστιάζει στις εσωτερικές πολιτικές απειλές, αναζήτησε τους δικηγόρους υπεράσπισης των φεμινιστριών ακτιβιστριών. [Η αστυνομία] δηλώνει ότι γνώριζε πως οι πέντε δικηγόροι είχαν αποστείλει μια νομική γνωμοδότηση προς τις αρχές προτείνοντας να αποσυρθεί η υπόθεση των πέντε φεμινίστριων. Η αστυνομία τους ρώτησε ποιος από τους δικηγόρους ήταν υπεύθυνος γι’ αυτή την επιστολή, ποιο ήταν το κίνητρό τους, και σε ποιες κυβερνητικές υπηρεσίες αποστάλθηκε. […]

Επίσης, αξιωματούχοι του δικαστικού σώματος καλέσαν αρκετούς από τους δικηγόρους για συζήτηση, και κάποιες από τις πέντε φεμινίστριες επίσης καλέστηκαν από την αστυνομία.

«Έναν Χρόνο Μετά τις Κρατήσεις, οι Κινέζες Φεμινίστριες Σηματοδοτούν τις Οπισθοδρομήσεις και την Πρόοδο», της Didi Kirsten Tatlow στη New York Times Sinosphere (7 Μαρτίου):

Ντύμενη όπως η Rosie the Riveter, το σύμβολο της γυναικείας χειραφέτησης κατά τη διάρκεια του Β’ ΠΠ, η υψωμένη γροθιά της Li Tingting σε μια φωτογραφία αναρτημένη στο facebook τη Δευτέρα σήμανε την ανυπακοή – ένα χρόνο αφότου οι αρχές προφυλάκισαν εκείνη κι άλλες τέσσερις Κινέζες φεμινίστριες την παραμονή της Διεθνής Ημέρας της Γυναίκας, προκαλώντας διεθνή αναταραχή.

Αλλά ενώ οι γυναίκες κι οι δικηγόροι τους συνεχίζουν να διαμαρτύρονται για την έλλειψη απόφασης για τις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν για διατάραξη της δημόσιας τάξης, η κυρία Li καλωσόρισε μια νίκη ενός αγώνα τον οποίο οι φεμινίστριες υπερασπίζονται για περισσότερο από δύο δεκαετίες: στις 1 Μαρτίου τέθηκε σε ισχύ ο πρώτος κινέζικος νόμος ενάντια στην οικογενειακή βία. Ειδομένα μαζί, τα δύο ζητήματα αντανακλούν μια κοινωνία όπου υπάρχει πρόοδος ακόμη ενώ οι φεμινίστριες αγωνίζονται να προωθήσουν τα γυναικεία δικαιώματα εν μέσω εντεινόμενων περιορισμών στη δημόσια υπεράσπιση. Τονίζουν επίσης τις διαφορές μεταξύ των νεότερων και γηραιότερων φεμινιστριών οι οποίες μοιράζονται κοινούς στόχους αλλά ίσως να διαφέρουν στην προσέγγισή τους. […]

Το να υποστηρίζεις των φεμινισμό «με ήπιο τρόπο», όπως έκαναν άλλες επί δεκαετίες, έχει αποτύχει, κι οι Κινέζες φεμινίστριες χρειάζονταν έναν «περισσότερο έντονο τρόπο» για να επιτύχουν τους στόχους τους, γράφει η κυρία Li στο facebook για να εξηγήσει την υψηλών τόνων προσέγγιση που ξεκίνησε το 2012 κι έχει συμπεριλάβει δράσεις όπως τη δημόσια εμφάνιση με ματωμένα νυφικά, την κατάληψη των αντρικών τουαλέτων και το ντύσιμο με γιγάντια χάρτινα εσώρουχα. […]

Για τις γηραιότερες φεμινίστριες και τους δικηγόρους που έκαναν επί χρόνια εκστρατείες διεκδικώντας νομικά μέτρα ενάντια στην οικογενειακή βία, ήταν σημαντικό που ο «Νόμος Ενάντια στην Οικογενειακή Βία» δίνει για πρώτη φορά τη δυνατότητα στα θύματα το να αποκτήσουν εύκολα και γρήγορα προστατευτικά μέτρα εναντίον των βασανιστών τους. Στις 1 Μαρτίου, την ημέρα που τέθηκε σε ισχύ ο καινούριος νόμος, παραχωρήθηκαν και τα πρώτα τέτοια μέτρα σε κάποια κυρία Gu στο Πεκίνο που ο σύζυγός της τη χτυπούσε επί 35 χρόνια, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Απογευματινού Νομικού Δελτίου Ειδήσεων. […]

«Κάποιοι λένε ότι θα δημιουργήσει προβλήματα, για παράδειγμα στην εκπαίδευση των παιδιών», είπε. Η σωματική τιμωρία των παιδιών είναι συνηθισμένη στην Κίνα. «Μερικοί λένε ακόμη κι ότι αλλάζουμε την κινέζικη παράδοση! Τέτοιες δηλώσεις είναι παράλογες». […]

Οι δικηγόροι κι η κυρία Li δηλώνουν ότι μερικά από τα μέτρα που θα έπρεπε να περιλάμβανε ο νόμος είναι εκεινά που θα αντιμετώπιζαν τη σεξουαλική βία στον γάμο όπως ο βιασμός, ο καταχρηστικός οικονομικός έλεγχος κι η άρνηση ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, τα οποία αποτελούν «μεγάλα προβλήματα» σύμφωνα με τον κύριο Qi.

«Πως Βαθμολογεί η Κίνα την Ημέρα της Γυναίκας; Αφήστε τον φεμινισμό, Φέρτε την Επίδειξη Μόδας» της Julio Makinen, LA Times (7 Μαρτίου):

Η Παγκινεζική Ομοσπονδία Γυναικών ιδρύθηκε από το Κομμουνιστικό Κόμμα το 1949 για να «προστατεύει τα δικαιώματα και τα συμφέροντα των γυναικών». Αλλά μερικές φορές, φαίνεται να χρονοτριβεί αντί να έχει το προβάδισμα στην προώθηση των ίσων δικαιώματων κι ευκαιρείων για το γυναικείο φύλο.

Έχει επικριθεί, μεταξύ άλλων, για την ανάρτηση συμβουλών στην ιστοσελίδα της οι οποίες παροτρύνουν τις νεαρές γυναίκες να βιαστούν να παντρευτούν πρίν φτάσουν τα 30, και τις προειδοποιούν ότι «καθώς μεγαλώνουν οι γυναίκες, αξίζουν όλο και λιγότερο, οπότε μέχρι να ολοκληρώσουν το μεταπτυχιακό ή το διδακτορικό τους, είναι ήδη γερασμένες σαν κιτρινισμένα μαργαριτάρια».

Η ομοσπονδία έχει επίσης προτείνει ότι οι γυναίκες δεν πρέπει να «το κάνουν θέμα» αν οι σύζυγοί τους έχουν εξωγαμιαίους δεσμούς.

Τη Δευτέρα, εν μέσω του ετήσιου κινεζικούς νομοθετικού συνεδρίου στο Πεκίνο, η ομοσπονδία πραγματοποίησε μια εκδήλωση στην Μεγάλη Αίθουσα του Λαού. Καθώς οι (κυρίως άντρες) αντιπρόσωποι του Εθνικού Λαϊκού Συνέδριου (ΕΛΣ) παρέδιδαν πολιτικές εκθέσεις εργασίας σε άλλα δωμάτια του γιγάντιου κτηρίου στη δυτική πλευρά της πλατείας Τιέν Αν Μεν, εκατοντάδες Κινέζες και προσκεκλημένες αλλοδαπές συναθροίστηκαν στην Μεγάλη Αίθουσα Χορού σε μια συγκέντρωση που διήρκησε μία ώρα, για να επισημάνουν τη Διεθνή Ημέρα των Γυναικών […]

Υποθετικά, η μάζωξη θα μπορούσε να είχε υπάρξει η ιδανική ευκαιρεία για τη δημιουργία ενός σοβαρού διαλόγου περί του αγώνα για τα γυναικεία δικαιώματα στην Κίνα. […] Αντ’ αυτού, η εκδήλωση χαρακτηρίστηκε από μια επίδειξη μόδας, ένα ακροβατικό νούμερο με τίτλο «Ανοιξιάτικα Λουλούδια», μια σερενάτα από έναν τραγουδιστή όπερας και δύο χορευτικά νούμερα με τίτλο «Τα Κορίτσια της Χαρτοκοπτικής» και «Η Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου για τα Κορίτσια των Tujia», τα οποία περιλάμβαναν χορευτές που στροβιλίζαν κόκκινες ομπρέλες.

Μόλις το 23% των αντιπροσώπων του ΕΛΣ είναι γυναίκες, κι η γυναικεία εκπροσώπηση είναι ακόμα μικρότερη στο Κινεζικό Λαϊκό Πολιτικό Συμβουλευτικό Συνέδριο (ΚΛΠΣΣ), όπου οι γυναίκες αντιπρόσωποι αποτελούν το 17%. Μόλις δύο εκ των 25 μελών του Πολιτικού Γραφείου είναι γύναικες. […]

[Η πρόεδρος της Γυναικείας Ομοσπονδίας ανακοίνωσε ότι, το 2015, η ομοσπονδία] παρείχε εκπαίδευση σε θέματα επιχειρηματικότητας για 8 εκατομμύρια γυναίκες, και βοήθησε άλλες 500.000 να δημιουργήσουν τις επιχειρήσεις τους. Η ομοσπονδία επίσης προώθησε την εκστρατεία της «Αναζητώνας τις Ομορφότερες Οικογένειες», η οποία ενθάρρυνε «περισσότερες οικογένειες να εξασκήσουν ενάρετες οικογενειακές παραδόσεις και να συνεργαστούν για την καταπολέμηση της διαφθοράς». Αρκετές προσκεκλημένες στην εκδήλωση ρωτήσαν αν [η ομοσπονδία] έχει έστω ακουστά την υπόθεση με τις «πέντε φεμινίστριες», κι η απάντηση ήταν τα κενά βλέμματα. […]

Σημειώσεις:

1. Βλέπε τα άρθρα «Free the Women’s Day Five! Statements from Chinese workers & students», «Gender War & Social Stability in Xi’s China: Interview with a Friend of the Women’s Day Five» και «How «feminism» became a household word this Spring Festival».

2. Βλέπε το άρθρο της Datu «Should wives be shared or rationed?»

3. Το περιεχόμενο και των δύο αυτών αναρτήσεων είχε αναδημοσιευθεί στη China Digital Times εδώ. Δεν παρέχουμε άμεσους συνδέσμους προς τις αναρτήσεις του WeChat επειδή δεν γνωρίζουμε κάποιον ασφαλή τρόπο να το κάνουμε.