Home / ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ / ΗΠΑ: Μαρτυρίες από τις ταραχές στο Ferguson
315

ΗΠΑ: Μαρτυρίες από τις ταραχές στο Ferguson

Το απόγευμα του Σαββάτου 9 Αυγούστου 2014, ο 18χρονος Αφροαμερικανός Michael «Mike Mike» Brown δολοφονήθηκε από τον αστυνομικό Darren Wilson του τμήματος του Ferguson. Πυροβολήθηκε στην πλάτη και το κεφάλι, καθώς γονάτιζε στον δρόμο με τα χέρια του σηκωμένα στον αέρα, στη μέση ενός πυκνοκατοικημένου συγκροτήματος διαμερισμάτων. Η δολοφονία αυτή υπήρξε η σπίθα για το ξέσπασμα μια εξέγερσης στο Ferguson, όπου ακόμη κι ένα χρόνο αργότερα η κανονικότητα ακόμα δεν είχε επιστρέψει κι οι ταραχές συνεχίζονταν. Η μπροσούρα «Επιστολές από το Ferguson vol.1» την οποία παραθέτουμε εδώ μεταφρασμένη, αποτελείτε από δύο κείμενα που δημοσιεύτηκαν στην αντιεξουσιαστική ιστοσελίδα antistatestl.noblogs.org. Σε αυτά, κόσμος που συμμετείχε στις ταραχές καταγράφει τις εμπειρίες του και τις σκέψεις του από τις πρώτες μέρες της εξέγερσης. Να σημειώσουμε πως ύστερα από την ολοκλήρωση της μετάφρασης της παρούσας μπροσούρας, ανακαλύψαμε πως το δεύτερο της κείμενο με τίτλο «Ferguson, μια εβδομάδα αργότερα» είχε ήδη μεταφραστεί στα ελληνικά. Αυτή η πρώτη μετάφραση μπορεί να βρεθεί στην εφημερίδα Άπατρις, φύλλο 27, υπό τον τίτλο «Σημειωματάριο βίας: ανταπόκριση από το Ferguson».

Κατεβάστε τη σε μορφή .pdf:
Επιστολές από το Ferguson vol.1

Ο ΟΦΘΑΛΜΟΣ ΑΝΤΙ ΟΦΘΑΛΜΟΥ ΤΥΦΛΩΝΕΙ ΤΟΥΣ ΑΦΕΝΤΕΣ ΜΑΣ

 

City – fuck ‘em
Narcotics – fuck ‘em
Feds – fuck ‘em
D.A. – fuck ‘em

-Lil Boosie1

Το απόγευμα του Σαββάτου 9 Αυγούστου 2014, ο 18χρονος άοπλος έφηβος ονόματι Mike «Mike Mike» Brown δολοφονήθηκε από μπάτσο του αστυνομικού τμήματος του Ferguson. Πυροβολήθηκε στην πλάτη και το κεφάλι, καθώς γονάτιζε στον δρόμο με τα χέρια του σηκωμένα στον αέρα, στη μέση ενός πυκνοκατοικημένου συγκροτήματος διαμερισμάτων. Εκατοντάδες κάτοικοι συγκεντρώθηκαν αμέσως στο σημείο της δολοφονίας του, φτάνοντας ως την κεντρική λεωφόρο West Florissant κι εν μέρει μπλοκάροντάς την. Οι πενθούντες ήρθαν αντιμέτωποι με τουφέκια κι αστυνομικά σκυλιά, καθώς η αστυνομία έκλεινε την πρόσβαση προς την πόλη. Την ακόλουθη νύχτα της Κυριακής 10 Αυγούστου, καλέστηκε άλλη μια ολονύχτια συγκέντρωση με κεριά. Αυτή η συγκέντρωση, στην οποία παρευρέθηκαν πάνω από χίλια άτομα, γρήγορα και φυσικά εξελίχθηκε σε κάτι άλλο. Αυτό που ακολουθεί είναι μια συλλογή από μαρτυρίες παρευρισκόντων στα γεγονότα.

Είχε καλεστεί συγκέντρωση με κεριά στις 20:00 χτες το βράδυ στο συγκρότημα διαμερισμάτων όπου ο Mike Mike δολοφονήθηκε από την αστυνομία. Η διασταύρωση που οδηγούσε στο σημείο βρισκόταν κατά μήκος μιας λωρίδας της λεωφόρου West Florissant. Φτάσαμε κατά τις 19:40 και, καθώς πλησιάζαμε στη διασταύρωση, είδαμε ότι η αστυνομία είχε μπλοκάρει τη διέλευση αυτοκινήτων σε ακτίνα περίπου μισό μίλι προς κάθε κατεύθυνση της West Florissant.

Παρκάραμε και ξεκινήσαμε το περπάτημα. Καθώς πηγαίναμε από το αμάξι προς το συγκρότημα των διαμερισμάτων, σιγά σιγά περιστοιχιζόμασταν απ’ όλο και περισσότερο κόσμο – ήταν ξεκάθαρο πως όλοι στον δρόμο κατευθυνόντουσταν προς το σημείο της δολοφονίας. Υπήρχαν μόλις περίπου 5-10 περιπολικά εκείνη τη στιγμή, με τους μπάτσους να κάθονται εντός τους, τελείως απροετοίμαστοι για αυτό που θα επακολουθούσε. Δεν εμποδίζαν τους ανθρώπους να περάσουν πέρα από τη γραμμή τους, απλώς χρησιμοποιούσαν τα περιπολικά για να μπλοκάρουν την κυκλοφορία, οπότε τους προσπεράσαμε χωρίς πρόβλημα. Καθώς περνούσαμε δίπλα τους μου έγινε ξεκάθαρο πως αυτοί οι μπάτσοι δεν είχαν ξαναντιμετωπίσει συγκέντρωση διαμαρτυρίας, πόσο μάλλον εκατοντάδων ανθρώπων.

Σιγά σιγά, ξεκινήσαμε να βλέπουμε όλο και περισσότερο κόσμο να συγκεντρώνεται στη διασταύρωση που οδηγούσε προς το συγκρότημα των διαμερισμάτων. Υπήρχαν εκατοντάδες άνθρωποι στον δρόμο. Ξεκίνησαν να προχωράνε προς τη γραμμή της αστυνομίας που μόλις είχαμε περάσει. Όποτε σταματήσαμε και τους περιμέναμε να έρθουν για να προχωρήσουμε μαζί τους, και βάλαμε στα ηχεία να παίζει τέρμα Lil Boosie. Το πλήθος τρελάθηκε. Πολλοί φωνάζαν «Δυνάμωσέ το!», «Βάλ’ το τέρμα!». Μερικοί προσπάθησαν να το κλείσουν, λέγοντας πως «θα εκτροχιάσει τα πράγματα».

12822718_1668461783371487_700741551_o
Ήταν περίπου 20:10 όταν έφτασα. Καθώς έβγαινα από τον κεντρικό, είδα έξι μπατσικά παρκαρισμένα στο βενζινάδικο της Shell. Στην άλλη πλευρά του δρόμου, εκεί στο νεκροταφείο, ήταν παρκαρισμένα περισσότερα από 10 τζιπάκια της αστυνομίας. Σχολιάσαμε πως ήταν προετοιμασμένοι για οτιδήποτε μπορεί να συμβεί, αλλά τίποτα δεν θα μπορούσε να μας προετοιμάσει για τον αριθμό των αστυνόμων παρακάτω. Οδηγήσαμε ακόμη μισό μίλι προς τη Lucas και Hunt, και καθώς πηγαίναμε βόρεια πέσαμε σε απίστευτη κίνηση. Τότε τα περιπολικά ξεκίνησαν να μας προσπερνούν γκαζωμένα. Ήταν αδύνατο να κάνουν προσπέραση με τέτοιο μποτιλιάρισμα, οπότε προσπερνούσαν γκαζώνοντας επικίνδυνα στο αντίθετο ρεύμα. Φτάσαμε και δεν μπορούσαμε να πάμε στο συγκρότημα των διαμερισμάτων με το αμάξι επείδη ο δρόμος ήταν γεμάτος από ανθρώπους, μπάτσους, περιπολικά, σκυλιά, παιδιά.

Παρκάραμε και και πήγαμε περπατώντας, περνώντας δίπλα από περισσότερα από 100 περιπολικά. Μερικοί φίλοι ταράχτηκαν τόσο πολύ με τον αριθμό των μπάτσων που έφυγαν από νωρίς, χωρίς να μπορέσουν να συμμετάσχουν στην ολονυχτία. Αυτή μάλλον συνέβει με πολλούς ανθρώπους που ήθελαν να είναι εκεί για να δείξουν τη στήριξή τους, αλλά φοβήθηκαν το ενδεχόμενο της περαιτέρω αστυνομικής βαρβαρότητας. Λόγω της υπερβολικής προληπτικής αστυνομικής παρουσίας για την προστασία του εμπορίου και των συνταγογραφημένων φαρμάκων, τα συναισθήματα του κόσμου εντάθηκαν.

Το πλήθος συνέχισε να ξεχύνεται προς τη γραμμή των αστυνομικών. Μερικοί άνθρωποι στάθηκαν μπροστάτους, παροτρύνοντας τον κόσμο να μην συγκρουστεί με την αστυνομία άμεσα, εκφράζοντας τον φόβο τους συνέχιση της αστυνομικής βίας. Αλλά ο κόσμος δεν μπορούσε να ηρεμήσει, και σύντομα εκατοντάδες άνθρωποι σχημάτισαν μια οργισμένη γραμμή μερικά μέτρα μακρυά από αυτή των μπάτσων, οι οποίοι τώρα είχαν βγει έξω από τα περιπολικά – εμφανώς φοβισμένοι και λιγότεροι αριθμητικά.

Όλοι ύψωναν τα χέρια τους στον αέρα -μια επίδειξη του τι έκανε ο Mike Mike όταν τον πυροβόλησαν 2 φορές στο κεφάλι και 6 στην πλάτη- και φωνάζαν «μην πυροβολείτε», μαζί φυσικά με τόσες φωνές που λέγαν «γαμιέται η αστυνομία» και «δολοφόνοι». Μερικοί άρχισαν να εκτοξεύουν αντικείμενα στους μπάτσους. Θα έλεγα πως ήταν περίπου 200-300 άνθρωποι, με ακόμη άλλους 600-1.000 να καταφτάνουν από το σύμπλεγμα των διαμερισμάτων.

Κάποια στιγμή, οι μπάτσοι στη νότια άκρη του δρόμου (όπου βρισκόταν και το πιο ταραχώδες πλήθος) ζητήσαν ενισχύσεις από τους μπάτσους που μπλοκάραν τη βόρεια πλευρά. Εκείνοι, αντί να κατευθυνθούν μέσα από τα στενά, πάνω στον φόβο και τη βιασύνη τους αποφάσισαν να οδηγήσουν τα περιπολικά τους μέσα από τον όχλο εκατοντάδων ανθρώπων, οι οποίοι γίνονταν όλο και πιο τολμηροί καθώς περνούσε η ώρα. Ίσως τα πρώτα δύο ή τρία περιπολικά, σιγά σιγά, να κατάφεραν να περάσουν μέσα από το πλήθος, αλλά σίγουρα καθώς περνούσε το τέταρτο περιπολικό, ο κόσμος τα σταματούσε βάζοντας τα σώματά τους για εμπόδιο και χτυπούσε τα μπατσικά, και τελικά το μόνο που μπορούσες να ακούσεις ήταν ο ένας δυνατός γδούπος μετά τον άλλον καθώς τα κλωτσάγαν και χοροπηδούσαν πάνω τους. Θα έλεγα πως είχαν σπαστεί μερικές βιτρίνες μέχρι αυτή τη στιγμή. Ο κόσμος άνοιξε την πόρτα ενός περιπολικού, αλλά οι μπάτσοι προλάβαν και γκαζώσανε πριν ο κόσμος τους βγάλει έξω. Η αστυνομία απλά περνούσε ανάμεσα από ένα εξαγριωμένο πλήθος που τους χτυπούσε. Πολύς κόσμος ξέσπασε σε πανηγυρισμούς, και σε αυτό το σημείο (το σκηνικό ήδη εξελισσόταν εδώ και περίπου 20-30 λεπτά) σχεδόν όλοι είχαν αποτινάξει τον φόβο τους.

Θα μπορούσε κανείς να περιμένει ότι το πλήθος των επιτιθέμενων θα ήταν νεαροί άντρες είτε στην εφηβεία τους είτε φρεσκοεικοσαρισμένοι, αλλά σίγουρα δεν ήταν έτσι τα πράγματα. Όλα τα φύλα κι οι ηλικίες έριξαν τις κλωτσιές τους. Είδα να επιτίθενται στα περιπολικά από παιδιά 10 ή 12 χρονών έως και 50χρονες. Μιλάμε για σουρρεάλ φάση. Όταν η αστυνομία κατάφερε να αποδράσει από τις επιθέσεις κι έφτασε στη νότια πλευρά, έγινε ξεκάθαρο πως το τετράγωνο ήταν δικό μας. Η αστυνομία διατηρούσε γραμμές της στη λεωφόρο Ferguson (προς το νότο) και μόλις βόρεια της Γέφυρας 270 (προς το βορρά). Στο περίπου ένα μίλι2 ενδιάμεσα δεν υπήρχε ίχνος μπάτσων κι ήταν γεμάτο με χιλιάδες ανθρώπους.

Αυτή η εμπορική έκταση, η οποία είναι γεμάτη με παρασιτικές επιχειρήσεις, έχει πολυάριθμους μικρούς δρόμους που οδηγούν προς τα ανατολικά στις πυκνοκατοικημένες γειτονιές, μόλις ένα τετράγωνο απόσταση προς εκείνη την κατεύθυνση. Η αστυνομία ήταν πολύ φοβισμένη και μικρότερη αριθμητικά ώστε να μποέσει να εισέλθει σε μια κατοικημένη περιοχή γεμάτη με οργή, οπότε δεν μπορούσε να μπλοκάρει αυτούς τους δρόμους. Πόλυς κόσμος, όταν το άκουσε το τι συμβαίνει, ξεχύθηκε στην εμπορική περιοχή με τα πόδια, με αμάξια και μηχανάκια, καθόλη τη διάρκεια της νύχτας. Αυτή τη φορά, η γεωγραφία αυτού του γαμημένου προάστειου ήταν με το μέρος μας. Φαινομενικά ότι ένας άπειρος αριθμός οργισμένων ανθρώπων συμμετείχε στο πεδίο των ταραχών, εισερχόμενος σε αυτό με ασφάλεια μέσα από μια κατοικημένη γειτονιά, ενωμένος ενάντια στην αστυνομία, η οποία δεν μπορούσε να εισέλθει.

12809835_1668461786704820_847516813_o

Συνέχισα να προσπαθώ να ενθαρρύνω ανθρώπους να καλύπτουν τα πρόσωπά τους αν παρανομούσαν. Για κάθε δέκα ανθρώπους που το έλεγα, οι εννέα απαντούσαν πως δεν τους έννοιαζε κι ήταν περήφανοι, αλλά υπήρξαν πολλοί που όντως καβατζώθηκαν. Κάποιοι αστειευόντουσταν ότι μοιάζαμε με νίντζα. Επίσης, κάθε φορά που άκουγα κάποιον να λέει ότι δεν πρέπει να πετάμε πράγματα στους μπάτσους (όχι επειδή είναι λάθος, αλλά από φόβο ότι θα μας πυροβολήσουν) μπόρεσα να ανοίνω μαζί τους ωραίες συζητήσεις – λέγοντάς τους πως είναι ένας τρόπος να πάρουμε την εξουσία απ’ αυτούς και να τη δώσουμε σε εμάς. Ακόμη κι όταν οι άνθρωποι ήταν υπεραναστατωμένοι, ως το τέλος της κουβέντας ακόμα κι αν δεν τελικά δεν συμφωνούσαμε, σεβόμασταν ο ένας τον άλλον. Κατάφερα να τους λέω «Αλλά να πάνε να γαμηθούνε, σωστά;» δείχνοντας προς την αστυνομία, κι όλοι γρήγορα να συμφωνούν και να μου δίνουν το χέρι τους ή να με χτυπάνε φιλικά στην πλάτη. Τέτοια ήταν η συντροφικότητα στον δρόμο το περασμένο βράδυ.

Έχουν σίγουρα υπάρξει πολλές περιπτώσεις στη ζωή μου στις οποίες ήμουν ο μόνος λευκός, ή ένας από τους ελάχιστους, ανάμεσα σε μια ομάδα, κι αντιλαμβανόμουν αρκετά καλά ότι αυτό ακριβώς ήμουν για τους υπόλοιπους. Δεν είχα αυτή την αίσθηση χτες το βράδυ. Είναι σίγουρο, μερικοί λευκοί φίλοι μου ακούσαν να τους βρίζουν ή δεχτήκαν κι απειλές, αλλά απ’ όσο γνωρίζω τίποτα παραπάνω δεν συνέβη. Ακόμα κι αυτοί που δέχτηκαν απειλές, είπανε πως για κάθε ένα αρνητικό σχόλιο που έλαβαν, άκουσαν άλλα 20 και περισσότερα θετικά κι ενθαρρυντικά. -«Γιατί είστε εδώ;», -«Επειδή μισούμε τους μπάτσους», -«Ωωωω, τέλεια!! Συνεχίστε έτσι!!».

Εκείνη την ώρα περίπου, πηγαίναμε προς τη διασταύρωση που οδηγούσε πίσω προς το σύμπλεγμα των διαμερισμάτων. Ένα δημοσιογραφικό βαν ήταν παρκαρισμένο κατά μήκος του δρόμου κι άκουσα μια φωνή από πίσω μου να λέει «Φίλε, ΜΙΣΩ τα γαμημένα μέσα ενημέρωσης». Τότε αυτός κι οι φίλοι του έτρεξαν προς το βαν κι άρχισαν να το ταρακουνούν δεξιά-αριστερά. Μάλλον υπήρχαν δημοσιογράφοι μέσα. Αργότερα το βράδυ, είδα μια φωτογραφία ενός δημοσιογράφου της εφημερίδας Post Dispatch που φορούσε κράνος κι αλεξίσφαιρο. Σπάστηκε επίσης το παράθυρο ενός δημοσιογραφικού βαν εκείνο το βράδυ.

Εκείνη περίπου την ώρα άκουσα κάποιον από πίσω μου να λέει «Ας ορμήξουμε σ’ αυτόν τον γαμημένο cracker»3. Κοίταξα πίσω λίγο ταραγμένος, αλλά τελικά ήταν ξεκάθαρο πως εννοούσαν τρεις μπάτσους που παρέμειναν να φυλάνε τη νότια πλευρά της West Florissant. Μάλλον αυτό σκεφτόντουσταν όλοι τους, κι άρχισαν να τρέχουν προς τους μπάτσους. Αλλά τελικά κανείς τους δεν έφτασε ως τους μπάτσους επειδή το QT4 (ένα από τα δύο μαγαζιά που φημολογείται πως κάλεσαν την αστυνομία για τον Mike Brown) ήταν ακριβώς δίπλα τους οπότε τελικά επιτέθηκαν σε αυτό. Σε μια φάση, κάποιος πυροβόλησε πανηγυρικά μερικές φορές στον αέρα. Μετά, διάφοροι άρχισαν να πυροβολάνε προς το ελικόπτερο της αστυνομίας που έκοβε βόλτες από πάνω μας. Ο κόσμος είχε μαζευτεί στο QT κι έσπαγε τις τζαμαρίες, έμπαινε μέσα κι ότι στο διάολο ήθελε. Οι μπάτσοι που ήταν κοντά στο QT γκάζωσαν και την κοπάνησαν όσο πιο γρήγορα μπορούσαν, φεύγοντας μακρυά από το πλήθος.

Η μεγάλη ταμπέλα έξω απ’ το QT που έγραφε τις τιμές της βενζίνης ξηλώθηκε, και γράφτηκε πάνω της «ρουφιάνοι». Στους τοίχους του QT γράφτηκε, μεταξύ άλλων, «Αναπαύσου εν ειρήνη Mike Mike» και «187 Νομαρχιακή Αστυνομία»5. Το επόμενο πρωί, το μόνο που είχε μείνει από το QT ήταν ένα ερείπιο που ακόμα σιγόκαιε, έχοντας γραμμένο πάνω του όλα αυτά τα συνθήματα. Άλλα γκραφίτι που είδα στον δρόμο έγραφαν «εκδίκηση για τον Mike Mike», «γαμιέται η αστυνομία», «σκοτώστε μπάτσους», «μπάτσος καλός μόνο νεκρός», «ράμματα για τους ρουφιάνους», «o οφθαλμός αντί οφθαλμού τυφλώνει τους αφέντες» και «Mike Brown, αυτό είναι για εσένα». Στους δρόμους επικρατούσε μια οργισμένη αλλά κι εορταστική ατμόσφαιρα. Άνθρωποι έβγαιναν από το QT με τις αγκαλιές τους γέματες τσιγάρα, μπύρες και τρόφιμα, και τα μοίραζαν στους φίλους τους. Διάφοροι ανοίγαν τις μπύρες τους και στέκονταν τριγύρω πίνοντάς τες με τους φίλους τους, πανηγυρίζοντας με τα αμάξια που σπινιάραν κι άφηναν σημάδια από τα καμμένα λάστιχα στο οδόστρωμα. Άλλοι κρεμόντουσταν απ’ τα παράθυρα των αυτοκινήτων και φωνάζαν έχοντας στο τέρμα μουσική, κι ένα τσούρμο μηχανόβιοι κάναν κόλπα στην απελευθερωμένη έκταση του δρόμου.

12788727_1668461840038148_1599769969_o

Κάποιοι ξήλωσαν το ATM που υπάρχει στο QT, το διαλύσανε με μια βαριοπούλα και πήρανε τα λεφτά. Αργότερα, κάποιοι άλλοι πήρανε το άδειο πια ATM, το φορτώσανε στο αμάξι τους και φύγανε. Άλλοι πετούσαν λαχεία στον αέρα φωνάζοντας «Βρέχει φράγκα!». Σε αυτή τη φάση, οι μεγαλύτερες ομάδες κόσμου βρίσκονταν σε τρία σημεία: μπροστά από το QT, στη διασταύρωση που οδηγούσε στο συγκρότημα διαμερισμάτων όπου δολοφονήθηκε ο Mike Mike, και πίσω στη νότια πλευρά της West Florissant όπου υπήρχε ακόμα μια γραμμή μπάτσων. Ο κόσμος ήταν εκστασιασμένος. Ήταν ξεκάθαρο πως αυτή η έκταση του δρόμου ήταν απολύτως δική μας, και μπορούσαμε να κάνουμε οτιδήποτε θέλαμε. Δεν μπορώ πραγματικά να περιγράψω αυτό το συναίσθημα, πέρα από το να πω πως ήταν ένα όνειρο που γινόταν πραγματικότητα. Έχω βρεθεί πολλές φορές σε καταστάσεις στις οποίες, με την πάροδο των χρόνων, ύστερα σκεφτόμουν «Ήταν αυτή εξέγερση; Περίπου, νομίζω». Αλλά αυτή τη φορά δεν υπήρχε αμφιβολία: ήταν μια πλήρης γαμημένη εξέγερση.

Το κρεοπωλείο-κάβα Sam’s είναι το άλλο μέρος που φημολογείται πως είχε καλέσει την αστυνομία για τον Mike Mike. Έλαβαν κι αυτοί ότι τους αξίζει. Μάλιστα, φημολογείται ότι το πλιάτσικο εκεί το ξεκίνησαν μερικά 10χρονα και 12χρονα. Ο κόσμος μπαινόβγαινε απ’ τις σπασμένες και ξεκλείδωτες πόρτες επί σειρά ωρών. Έβγαινε έξω κουβαλώντας πάνες, τρόφιμα κι άλλες μαλακίες που χρειαζόταν για να επιβιώσει – για να μην αναφερθούμε στο αλκοόλ, τα πούρα κι άλλα πράγματα που χρειαζόταν για να γιορτάσει. Ένα 10χρονο κοριτσάκι κουβαλούσε έναν μεγάλο σάκο γεμάτο τρόφιμα λέγοντας «θα φάμε καλά στο σχολείο αύριο» καθώς περνούσε δίπλα μου. Στην ταμπέλα έξω από το Sam’s γράφτηκε «ρουφιάνοι γαμιέστε».

Πάρα πολλοί μπάτσοι άρχισαν να συνωστίζονται στη νότια πλευρά του δρόμου, πιθανότατα προσπαθώντας να κρατήσουν τον κόσμο μακρυά από τις μεγαλύτερες εμπορικές αλυσίδες που βρισκόντουσαν πίσω τους (το Εμπορικό Κέντρο Northland ήταν μόλις ένα τετράγωνο νότια της αστυνομικής γραμμής), αλλά οι προσπάθειές τους αποδείχτηκαν ανώφελες. Περνώντας μέσα από τις κατοικημένες γειτονιές, διάφορες μικρότερες ομάδες ανθρώπων έσπασαν τις βιτρίνες των καταστημάτων Walmart και Foot Locker, ανοίγοντάς τα και πέρνοντας ότι ήθελαν. Πηγαίνοντας μέσα από τις γειτονιές, ο κόσμος έτρεχε στους δρόμους κουβαλώντας στοίβες παπουτσιών. Οι δρόμοι γέμισαν με άδεια κουτιά υποδημάτων.

Ο κόσμος συνέχισε τις ταραχές και τις απαλλοτριώσεις για πολύ ώρα. Αυτές εξαπλώθηκαν ακόμη και σε μέρη που δεν ήταν άμεσα συνδεδεμένα με την περιοχή, συμπεριλαμβανομένων καταστημάτων καλλυντικών, αυτοκινήτων, και τουλάχιστον μιας τράπεζας. Οι άνθρωποι που ένιωθαν πως ήταν φτωχοί και δεν είχαν αγαθά όπως οι πλούσιοι, τώρα αποκτήσανε. Η έλλειψη αγαθών εκείνη τη στιγμή ήταν ανύπαρκτη. Τα βασικά αντικείμενα επιβίωσης δεν κρεμόντουσταν πια πάνω από τα κεφάλια μας, σε κάποιο σημείο που δεν τα φτάνουμε. Το μόνο που είχαμε να κάνουμε ήτανε να πάρουμε αυτά που θέλουμε. Ακριβώς όσο εύκολο είναι για τους λεφτάδες να πάνε και να αγοράσουν ένα γιοτ (ή ένα QT), τόσο εύκολο ήταν και για εμάς να μπορέσουμε να πάρουμε ζάντες, υφάσματα, παπούτσια, χαρτιά υγείας, λάδια μηχανής, μπαταρίες αυτοκινήτων, σχολικά γεύματα ή οτιδήποτε άλλο χρειαζόμαστε για να κάνουμε τη ζωή μας πιο άνετη.

Οι κάδοι απορριμάτων που βρίσκονταν στην πίσω πλευρά των σπασμένων επιχειρήσεων άρχισαν να πυρπολούνται ο ένας μετά τον άλλον. Κάποια στιγμή μπορούσα να δω πέντε τέτοιες φωτιές και τον καπνό τους απλώς γυρνώντας το κεφάλι μου. Αργότερα, το QT πυρπολήθηκε και κατεδαφίστηκε τελείως, και τεράστια σύννεφα καπνού απλώθηκαν στην ατμόσφαιρα, σε βαθμό που ανέπνεες με δυσκολία. Τελικά, καθώς οι αριθμοί των μπάτσων αυξάνονταν με ενισχύσεις γουρουνιών από άλλους δήμους, γραμμές από ΜΑΤ άρχισαν αργά αργά να κινούνται προς το μέρος μας, παρόλο που δέχονταν επιθέσεις με πέτρες και μπουκάλια, ανάμεσα σε οργισμένες κραυγές, από τους ανθρώπους που βρίσκονταν στους δρόμους.

Κατά τη διάρκεια της βραδιάς, η καταστροφή που λάμβανε χώρα στην εμπορική περιοχή ερχόταν σε αντίθεση με την εντυπωσιακή ηρεμία που επικρατούσε στις κατοικημένες περιοχές. Ο κόσμος πηγαινοερχόταν από αυτές τις περιοχές, κι ήταν πολλοί περισσότεροι εκείνοι που περπατάγαν, τρέχαν κι οδηγούσαν στους δρόμους αυτούς απ’ ότι συνήθως. Αλλά παρόλ’ αυτά δεν υπήρξε κανένας βανδαλισμός ή βία κανενός είδους εκεί. Ο κόσμος δεν κατέστρεφε τη δική του γειτονιά, κατέστρεφε τις επιχειρήσεις που τους ρουφιάνευαν, που τους προσλαμβάναν για ανούσιες εργασίες και που κρατούσαν αιχμάλωτους τους πόρους που είχαν ανάγκη για να επιβιώσουν και να απολαύσουν τη ζωή τους.

Παρομοίως, η καταστροφή που απονεμήθηκε στις επιχειρήσεις ερχόταν σε αντίθεση με την παντελή έλλειψη βίας μεταξύ των διαδηλωτών. Εντάσεις υπήρξαν και σκληρά λόγια ανταλλάχθηκαν μερικές φορές, αλλά η απουσία διαπροσωπικής βίας διαψεύδει τους μύθους περί «βίαιων διαδηλωτών», αποδεικνύοντας ότι δεν έχουμε ανάγκη την αστυνομία για να μας αποτρέπει απ’ το να πληγώνουμε ο ένας τον άλλον.

Εδώ τελειώνει η αφήγησή μας, αλλά μην μας αφήσετε να πούμε πως αυτό ήταν και το τέλος. Οι άνθρωποι στο Ferguson μείναν ξύπνιοι όλο το βράδυ: γιορτάζοντας, παίρνοντας εκδίκηση από τους μπάτσους κι από τον κόσμο απ’ τον οποίο έχουν αποκλειστεί, παίρνοντας τα πράγματα που έχουν ανάγκη για να επιβιώσουν, καταστρέφοντας την ιδιοκτησία των πλουσίων για χαβαλέ, λέγοντας ιστορίες και κάνοντας σκανδαλιές.

11/8/2014

12823170_1668461746704824_1750973131_o

FERGUSON: ΜΙΑ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΑΡΓΟΤΕΡΑ

Εκείνο που ξεκίνησε ως κίνημα διαμαρτυρίας, ύστερα από 10 μέρες διατηρημένης άρνησης, έχει κάνει μερικά τρεμάμενα βήματα προς την επανάσταση. Η κατάσταση εδώ είναι ακόμα ρευστή, και προοπτικές αναπτύσσονται. Τοπικά, ο κόσμος ειναι έκπληκτος δεν έχει πυροδοτηθεί παρόμοια αναταραχή σε άλλες πόλεις. Αν είναι να εξαπλωθεί, η έκταση της εδώ μάλλον θα διευρυνθεί. Είναι δύσκολο να κατανοήσεις το πως οι άνθρωποι εκτός της μητροπολιτικής περιοχής ερμηνεύουν το τι συμβαίνει εδώ. Αυτό που ακολουθεί είναι μερικές παρατηρήσεις κατοίκων του St Louis, και γενικότερα συμμετέχοντων στον αγώνα, οι οποίες ίσως δώσουν μια καθαρότερη εικόνα αυτής της παράξενης νέας πραγματικότητας.

Αμάξια, όπλα κι επανάσταση στην Αμερική

Η West Florissant είναι μια κεντρική λεωφόρος που διατέμνει την κομητεία του Βόρειου St Louis και την περιοχή της North City. Μια έκταση 400 μέτρων αυτής της λεωφόρου έχει υπάρξει το κύριο σημείο συγκέντρωσης των διαδηλωτών. Λίγο παραπέρα, στο πάρκινγκ ενός mall, είναι το σημείο συγκρότησης της αστυνομίας (της αστυφυλακής, της νομαρχιακής, καθώς και άλλων δεκάδων μικρότερων δήμων), της Περιπολίας του Αυτοκινητόδρομου και της Εθνοφυλακής. Στην μικρή αυτή έκταση στεγάζονται πολλές από τις επιχειρήσεις που απαλλοτριώθηκαν και πυρπολήθηκαν (σε ποικίλα επίπεδα), συμπεριλαμβανομένου του QT – το οποίο έχει γίνει ορόσημο, τουριστικός προορισμός και σημείο συγκέντρωσης των διαδηλωτών. Η οδός Canfield διασταυρώνεται με αυτή την έκταση της West Florissant, κι οδηγεί σε διάφορες γειτονιές, μεταξύ των οποίων και το συγκρότημα διαμερισμάτων όπου ο Mike Brown δολοφονήθηκε. Οι μπάτσοι φοβούνται να περιπλανηθούν κατά μήκος της Canfield.

Τις μέρες που η αστυνομία επιτρέπει τη διεξαγωγή της οδικής κυκλοφορίας η West Florissant συμφορίζεται με αμάξια, πολλά εκ των οποίων είναι φορτωμένα με επιβάτες τόσο εντός όσο κι εκτός τους. Οι συνηθισμένες δραστηριότητες περιλαμβάνουν τέρμα μουσική, λάστιχα που σφυρίζουν, χλευασμό στην αστυνομία με διάφορες προσβολές («γαμιέται η αστυνομία», «γαμιέται η δίωξη ναρκωτικών»), σπινιαρίσματα και γκάζωμα προς τους μπάτσους πατώντας φρένο μόλις τη τελευταία στιγμή. Άνθρωποι πηδάνε από αμάξι σε αμάξι με πανηγυρίζοντας, τραγουδάνε, φλερτάρουν, φωνάζουν συνθήματα, πίνουν και καπνίζουν. Όταν οι αστυνομικές γραμμές κλείνουν τον δρόμο σε οποιαδήποτε από τις δύο άκρες της έκτασης, αμάξια ξεχύνονται από τους παράδρομους για να κάνουν πάλι τα ίδια. Κι όταν οι διαδηλωτές γίνουν αρκετά ταραχώδεις, ο κόσμος πηγαίνει εμφανώς προς τα μαγαζιά, γεμίζει τα αμάξια με απαλλοτριωμένα αγαθά και δραπετεύει πίσως στις γειτονιές.

Ένας μεγάλος αριθμός διαδηλωτών είναι οπλισμένος. Τις πρώτες μέρες, μια συνηθισμένη τακτική τους ήταν οι πυροβολισμοί στον αέρα όταν οι μπάτσοι πλησιάζανε αρκετά, για να τρομάξουν και να απομακρυνθούν. Κάποιοι μιλούν ανοιχτά για πόλεμο με την αστυνομία και δεν κρύβουν το γεγονός πως οπλοφορούνε. Τις τελευταίες μέρες, διάφοροι έχουν ξεκινήσει να πυροβολεί προς την αστυνομία. Το τραγικό είναι ότι οι μόνοι άνθρωποι που έχουν χτυπηθεί έως τώρα από σφαίρες είναι μερικοί διαδηλωτές – κάποιοι εξ αυτών με πολύ σοβαρούς τραυματισμούς που απείλησαν τη ζωή τους. Ο κόσμος πλέον εγκαλεί ανοιχτά σε αυτοσυγκράτηση με τους πυροβολισμούς, και σε καλύτερη σκοποβολή απ’ όσους οπλοφορούν.

Οι εξεγερμένοι (κι η αστυνομία) δεν έχουν εμπειρία παρόμοιων καταστάσεων. Τέτοια εξέγερση έχει να ειδωθεί στην Αμερική από τη δεκαετία του 1970. Οι άνθρωποι μαθαίνουν το πως να φτιάχνουν και να χρησιμοποιούν μολότωφ, οδοφράγματα, βλήμματα και φωτιές, καθώς και το πότε και που έχει νόημα να επιτεθούν. Ο συντονισμός κι η επικοινωνία είναι δύσκολη εκτός των στιγμών των ταραχών. Αυτό ίσως να οφείλεται στο γεγονός ότι δεν υπάρχει κάποιο ασφαλές κι άνετο μέρος για τη συγκέντρωση του κόσμου και το μοίρασμα ιδεών. Το QT θα μπορούσε να εξυπηρετήσει αυτό τον σκοπό, όμως μόλις σήμερα περιφράχτηκε απολύτως. Στη δεύτερη βραδιά ταραχών πρέπει να υπήρχε κάποιος εξαιρετικός συντονισμός καθώς ομάδες έσπασαν καταστήματα σε όλη την μητροπολιτική περιοχή, γεμίζοντας τα αμάξια τους με όλων των ειδών τα αγαθά.

12810030_1668461790038153_2040025370_o

Καταστολή, ευπρέπεια, φυλή, φύλο και το χάσμα των γενεών

Η αστυνομία είναι παγιδευμένη σε μια προβληματική κατάσταση κι αντιμετωπίζει τα όρια της χρήσης βίας. Αν διατηρεί απόσταση από τους διαδηλωτές, εκείνοι προβαίνουν σε ταραχές. Όταν τους επιτίθεται, βγαίνει περισσότερος κόσμος στους δρόμους, το οποίο οδηγεί σε περισσότερες ταραχές. Σε αυτό το σημείο, αν θέλουν να συνθλίψουν αυτά τα γεγονότα θα πρέπει ο Darren Wilson (ο μπάτσος που πυροβόλησε τον Brown) να καταδικαστεί για φόνο. Αλλά οι τροχοί της δικαιοσύνης είναι αργοί. Εν τω μεταξύ, θα πρέπει να διαιρέσουν τους διαδηλωτές. Στην απελπισία τους, θα αναπτύξουν όλες τις εδώ και χρόνια δοκιμασμένες διαιρέσεις – διαδηλωτής εναντίον εγκληματία, έντιμος εναντίον συμφεροντολόγου, κάτοικος εναντίον ξένου. Δυστυχώς, η αστυνομία έχει μια μακρά λίστα συνεργών, πάντα πρόθυμων να κάνουν τη δουλειά γι’ αυτούς, οι περισσότεροι εκ των οποίων έχουν πλήρη συνείδηση των πράξεών τους. Από το Νέο Κόμμα Μαύρων Πάνθηρων έως το Έθνος του Ισλάμ. Από τον ραδιοφωνικό σταθμό HOT 104,1 έως τον τηλεοπτικό σταθμό FOX News. Από τον Jesse Jackson6 έως τον Al Sharpton7. Από τον Nelly8 έως τον Tef Poe9. Από τον τωρινό δήμαρχο Slay του St Louis έως τον μελλοντικό δήμαρχο French. Κι η λίστα έχει συνέχεια…

Ενώ όμως θριαμβεύουν στη τηλεόραση, το ράδιο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι μεγαλόστομοι αυτοί φωνακλάδες δεν έχουν και τόση επιτυχία στη West Florissant (παρόλες τις αναφορές τους για το αντίθετο), κι αυτό μάλλον τους πανικοβάλει. Αξίζει να αναφερθεί πως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι εκεί όπου είχαν την μεγαλύτερή τους επιτυχία τους. Έγιναν «επαγγελματιές» στο να αναρτούν βλακείες που ποτέ δεν θα φτάσουν στο Ferguson για να αναδημοσιευτούν στις, μήκους μικρότερου από 140 χαρακτήρες, αυτοεξυπηρετούμενες εκθέσεις αηδίας τους. Σε αντάλλαγμα, οι βλακείες τους δίδουν την αίσθηση πως είναι κομμάτι κάποιου σχεδίου. Ίσως αυτές οι φήμες, οι μισοαλήθειες και τα ψέματα αποδειχτούν πως πλήξουν τους ανθρώπους (κι αυτό θα ήταν απαίσιο), αλλά οι περισσότερες από αυτές για οποιονδήποτε έχει ικανότητα κριτικής σκέψης, είναι προφανείς συνωμοσιολογικές μαλακίες.

Οι μαύροι διαδηλωτές παραμένουν πολύ περισσότεροι από τους λευκούς στη West Florissant, αλλά καθώς ο αγώνας συνεχίζεται φαίνεται να υπάρχει περισσότερη ποικιλομορφία. Αρχικά, τα σχόλια τύπου «Γιατί είσαι εδώ;» που απευθύνονταν προς τους λευκούς διαδηλωτές δέχονταν απαντήσεις τύπου «Φίλε, κι αυτή/ός μισεί την αστυνομία!». Πλέον τα σχόλια για την παρουσία λευκών διαδηλωτών είναι ελάχιστα, κι όταν γίνονται ακούγονται περισσότερο σαν «σε ευχαριστώ που είσαι εδώ». Μερικές απαίσιες φιλελεύθερες κι αριστερές ομάδες προσπαθούν να διαδώσουν παράλογες ιστορίες όπως ότι μικρές ομάδες λευκών προβοκάτορων (ή ακόμη και μελών της Ku Klux Klan!) εξαπατούν τους μαύρους διαδηλωτές να περάσουν στην επίθεση. Τα υποβόσκουσα ρατσιστικά συμπεράσματα σχετικά με την εκμεταλλεύσιμη φύση των μαύρων διαδηλωτών γίνονται εύκολα κατανοητά όταν αντιληφθεί κανείς πως έτσι ακριβώς τους αντιμετωπίζουν ομάδες όπως το Έθνος του Ισλάμ και το Νέο Κόμμα Μαύρων Πάνθηρων. Πίσω στον πραγματικό κόσμο, οι λευκοί διαδηλωτές μόλις τώρα ξεκινούν να πλησιάζουν την μαχητικότητα των μαύρων συντρόφων τους, οι οποίοι είναι αρκετά μεγάλοι για να παίρνουν αποφάσεις για τον εαυτό τους.

Οι αρχές προέβησαν σε κινήσεις τύπου «καλός και κακός μπάτσος», θέτοντας τον Ron Johnson (έναν μαύρο αστυνομικό που μεγάλωσε στη βόρεια κομητεία του St Louis) αρχηγό των αστυνομικών επιχειρήσεων. Κατά τη διάρκεια της ημέρας, αυτός κι η ομάδα του βγάζουν τον βαρύ εξοπλισμό τους και περπατάν ανάμεσα στους διαδηλωτές. Αυτό το κόλπο έχει πιάσει στους αυτοανακηρυχθέντες ηγέτες των διαδηλώσεων, οι οποίοι συνεργάζονται ανοιχτά με τον Johnson για να ελέγξουν τα πλήθη.

Από το Έθνος του Ισλάμ, το Νέο Κόμμα Μαύρων Πάνθηρων και τους κοινωνικά συντηρητικούς ομοίους τους, υπάρχουν αμέτρητες εγκλίσεις να γυρίσουν οι γυναίκες στα σπίτια τους και να βγουν μπροστά οι δυνατοί μαύροι άντρες, κι άλλες τέτοιες πατριαρχικές προσπάθειες διαίρεσεις των διαδηλωτών. Τις πρώτες μέρες, οι εγκλίσεις αυτές αντιμετωπίζονταν με τεράστια αντίσταση από τις, κυρίως μαύρες, γυναίκες. «Άντε γαμηθείτε, πηγαίντε πίσω στην εκκλησία». «Είμαι εδώ απ’ την πρώτη μέρα». «Είναι τα παιδιά μας εκείνα που πεθαίνουν». Οι συνεχείς όμως αυτές παρενοχλήσεις φαίνεται πως τις έφθειραν, καθώς πλέον στους δρόμους βρίσκονται λιγότερες γυναίκες, ειδικότερα τις νύχτες. Αλλά υπάρχουν ακόμα γυναίκες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, χλευάζοντας την αστυνομία και απαλλοτριώνοντας καταστήματα για να πάρουν πίσω όσα τους ανήκουν.

Σχεδόν όλοι όσοι προσπαθούν να περιορίσουν τις δράσεις των πιο συγκρουσιακών κι ανακηρύττουν εαυτούς ως ηγέτες της κοινότητας είναι πάνω από 40 ετών. Πέρα από το να σταματούν τους νεαρούς από το να πράττουν, προσπαθούν να τους εξοστρακίσουν από τις διαμαρτυρίες. Αυτοί οι σοφοί γέροντες ίσως να τριγυρίζουν με μια πατερναλιστική αύρα εξουσίας, αλλά η νεολαία δεν ξεγελιέται: «Δεν μπορώ να ακούω αυτούς τους γέρους, λένε τα ίδια εδώ και χρόνια» και «Αυτά τα περί ειρηνικής διαδήλωσης δεν δουλεύουν, αν δεν ήταν το πλιάτσικο κανείς δεν θα νοιαζόταν για τον Mike Mike». Παρόλα αυτά, συνεχίζουν να εγκαλούνε τα αγόρια «να ωριμάσουν και να γίνουν άντρες», και τις νεαρές γυναίκες να γυρίσουν σπίτια τους επειδή «οι δρόμοι δεν είναι ασφαλείς για αυτές».

Ησυχία, τάξη κι ασφάλεια

Υπάρχουν μερικές ενδείξεις πως οι φιλελεύθερες ομάδες απομακρύνονται από την πόλη του Ferguson. Έχουν ξεκινήσει να οργανώνουν συλλαλητήρια και δράσεις κοινωνικής ανυπακοής στο Clayton και στο κέντρο του St Louis. Ίσως να παρατάνε την εκστρατεία τους για τον έλεγχο των εξαγριωμένων στοιχείων. Ίσως προσπαθούν να δώσουν ένα πιο ειρηνικό και φιλικό για τα ΜΜΕ προσωπείο στο κίνημα. Ίσως δοκιμάζουν νέες στρατηγικές για την επιβολή της δικαιοσύνης. Μόνο ο χρόνος θα δείξει.

Η κατάσταση στο Ferguson είναι τρομακτική. Είναι εύκολο να καταλάβουμε γιατί κάποιοι, ειδικότερα εκείνοι που ζουν κοντά στις δραστηριότητες, επιθυμούν μια επιστροφή στην κανονικότητα: σφαίρες, δακρυγόνα, κανόνια κρότου, σημεία ελέγχου, φωτιές. Αλλά, παρόλ’ αυτά, υπάρχει ένας αρκετά μεγάλος αριθμός από εμάς που δεν θέλουμε μια επιστροφή στην κανονικότητα. Κατεβαίνουμε στη West Florissant μέρα και νύχτα για να βρούμε το πως θα αποφύγουμε την επιστροφή αυτή. Για εμάς, ο αγώνας δεν περιορίζεται στην απονομή δικαιοσύνης για τον Mike Brown και την καταδίκη ενός μπάτσου για φόνο στο δικαστήριο. Το κάνουμε αυτό για τους εαυτούς μας, τους φίλους και τις οικογένειές μας, καθώς και για τον Mike Brown. Έχουμε ήδη κρίνει ως ένοχο αυτό το σύστημα – τον ρατσισμό του, τη ταξική δομή του, την κυβέρνηση, την αστυνομία. Όταν η «ειρήνη» στην οποία συνεχώς παροτρύνεσαι να επιστρέψεις μοιάζει με αδυναμία, ταπείνωση, φτώχεια, βαρεμάρα και βία, δεν θα έπρεπε να αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι πολλοί επιλέγουν να πολεμήσουν. Κι αντικρίζοντας την μαχητικότητα με την οποία κάποιοι από εμάς πολεμάνε, καταλαβαίνεις πως είναι σχεδόν σαν να περιμέναμε όλη μας τη ζωή για αυτή τη στιγμή. Δυο νύχτες πριν, ο κόσμος επιτέθηκε στο διοικητήριο της αστυνομίας αναγκάζοντας τις αρχές να καλέσουν την Εθνοφρουρά. Μέχρι πρότινος κάτι τέτοιο θα ήταν αδιανόητο, αλλά από την άλλη, μόλις δυο εβδομάδες πριν όλη αυτή η ιστορία θα ήτανε αδιανόητη.

Και κάπως έτσι, υψώνουμε ένα σφηνάκι απαλλοτριωμένο τζιν – ΜΙΑ ΠΡΟΠΟΣΗ! Ας συνεχίσουμε να εκπλήσσουμε ο ένας τον άλλον.

19/8/2014

Σημειώσεις:

  1. [Σ.τ.Μ.]: Ο Lil Boosie είναι Αφροαμερικάνος rapper. Οι παραπάνω στίχοι είναι από το κομμάτι του «Fuck The Police».
  2. [Σ.τ.Μ.]: Ένα μίλι ισούται με 1,6 χιλιόμετρα.
  3. [Σ.τ.Μ.]: Οι επιτηρητές των σκλάβων στις ΗΠΑ. Πλέον χρησιμοποιείται συχνά από Αφροαμερικάνους ως υβριστικός χαρακτηρισμός για τους λευκούς.
  4. [Σ.τ.Μ.]: Υποκατάστημα της αλυσίδας QuikTrip.
  5. [Σ.τ.Μ.]: Ο αριθμός 187 στην αργκό σημαινεί φόνος. Προέρχεται από το Τμήμα 187 του Ποινικού Κώδικα της Καλιφόρνια, στο οποίο ορίζεται το έγκλημα της ανθρωποκτονίας. Εν ολίγοις, το σύνθημα γράφει «σκοτώστε τη νομαρχιακή αστυνομία».
  6. [Σ.τ.Μ.]: Αφροαμερικάνος ιερέας, ακτιβιστής και πολιτικός με το κόμμα των Δημοκρατικών.
  7. [Σ.τ.Μ.]: Αφροαμερικάνος ιερέας, ακτιβιστής, παρουσιαστής talk show και πολιτικός με το κόμμα των Δημοκρατικών.
  8. [Σ.τ.Μ]: Αφροαμερικάνος rapper, φιλάνθρωπος κι επιχειρηματίας.
  9. [Σ.τ.Μ.]: Αφροαμερικάνος rapper κι ακτιβιστής.

// Ποτέ μη ρουφιανεύεις / Κάλυπτε το πρόσωπό σου / Έχε μαζί σου μια αλλαξιά ρούχα / Μην κουβαλάς το κινητό σου / Μην κοκορεύεσαι / Κατέστρεψε πράγματα / Μείνε ασφαλής //