Home / ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ / Kίνα: H ποινικοποίηση των απεργιών από το 2012
313

Kίνα: H ποινικοποίηση των απεργιών από το 2012

Μετάφρασή μας του άρθρου «盘点罢工工人被刑拘事件 — 我们唯有团结一致» (Ανασκόπηση περιπτώσεων κράτησης απεργών: πρέπει να είμαστε ενωμένοι με αλληλεγγύη). Το κινέζικο άρθρο μπορεί να βρεθεί εδώ. Η μετάφρασή μας έγινε από την αγγλική μετάφραση του άρθρου από το περιοδικό Chuang.

Ningbo26-640x675Φωτογραφία από την απεργία των φορτηγατζήδων στο λιμάνι του Ningbo το 2014 (από το blog Empire Logistics). Το συννεφάκι γράφει: Αδέρφια κρατήστε τους! Εσείς απέναντι, αν δεν φύγετε θα σας ρίξω με το κανόνι (νερού)!

Πληροφορίες για το υπόβαθρο του άρθρου από το Chuang: Αυτό το κείμενο συνδυάζει μερικά παραδείγματα μιας τάσης προς την αυξανόμενη ποινικοποίηση των εργατικών δράσεων στην Κίνα από το 2012. Σύμφωνα με τον συγγραφέα, αυτή η τάση μπορεί να χρονολογηθεί ακόμη πιο πίσω, στη διακλαδική απεργία του 2010 που ξεκίνησε στα εργοστάσια παραγωγής κιβώτιων ταχυτήτων της Honda, καθώς εκείνη ήταν η πρώτη φορά που έγινε σύνηθες για την αστυνομία να εισβάλλει στο εργοστάσιο και να συλλαμβάνει απεργούς (σε αντίθεση με τη σύλληψή τους για παρεμπόδιση της κυκλοφορίας κλπ, έξω από τις πύλες του εργοστασίου, αφήνοντας την εσωτερική καταστολή στους φρουρούς ασφαλείας [security])[1]. Η τάση αυτή συμπίπτει με την καταστολή της «κοινωνίας των πολιτών» που σχετίζεται με τη διαχείριση Xi Jinping [Γενικός Γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας, Πρόεδρος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας και Πρόεδρος της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής] από το 2012 (αυθαίρετη ποινική κράτηση φεμινιστριών[2], δικηγόρων που ασχολούνται με υποθέσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ακτιβιστών ενάντια στις διακρίσεις, αναγκαστική παύση λειτουργίας των ΜΚΟ, κλπ). Ωστόσο, ο συγγραφέας πιστεύει ότι η ποινικοποίηση των εργατικών δράσεων ξεκίνησε πριν ο Xi ανέβει στην εξουσία, ως απάντηση στη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 και τις μετέπειτα οικονομικές ανησυχίες, στην ανάπτυξη της συλλογικής δύναμης των εργατών που εκφραζόταν τότε και πιο δυναμικά το 2010, και στους φόβους για μια γενικότερη αναπτυσσόμενη αστάθεια. Η πιο πρόσφατη καταστολή άλλων ημιαυτόνομων κοινωνικών δυνάμεων πρέπει να κατανοηθεί σε αυτό το πλαίσιο. Παρόλο που όλα αυτά τα παραδείγματα προέρχονται από το δέλτα του ποταμού Pearl, ο συγγραφέας θεωρεί ότι αυτή τη τάση πιθανόν να εφαρμόζεται ευρύτερα στην Κίνα έως ένα βαθμό, με την ένοπλη καταστολή της απεργίας των φορτηγατζήδων στο λιμάνι του Nigbo το 2014 ως ένα διαφορετικού τύπου παράδειγμα έξω από το δέλτα του ποταμού Pearl[3].

Στις 3 Απριλίου 2012, οι εργάτες σε ένα εργοστάσιο κοσμημάτων στην Panyu διαπραγματεύονταν για μια ολόκληρη μέρα με τον διευθυντή ανθρώπινου δυναμικού για το πότε θα γίνει η καταβολή των εκπρόθεσμων εισφορών κοινωνικής ασφάλισης. Ο διευθυντής, ονόματι He, παρείχε μια γραπτή απάντηση εκ μέρους της διοίκησης, αλλά οι εργάτες δεν έμειναν ευχαριστημένοι και μια ομάδα εργατριών εμπόδισε τον He να φύγει από το γραφείο του. Σε μια έκρηξη θυμού, ο He άρπαξε την εργάτρια Xie Liuxian από τα μαλλιά και την έριξε κάτω, και χτύπησε άλλη μια εργάτρια, τη Xie Yumei. Οι συνάδελφοί τους, που ήταν μάρτυρες στο περιστατικό, καλέσανε την αστυνομία. Οι μπάτσοι οδήγησαν τον διευθυντή και τη Xie Liuxian στο τοπικό αστυνομικό τμήμα στις 19:20. Στις 20:00, η αστυνομία κάλεσε τον εκπρόσωπο των εργαζομένων Cai Manji με την αφορμή ότι η Xie Liuxian ήταν «φοβισμένη». Στις 20:20, η αστυνομία κάλεσε στο τμήμα και την Xie Yumei.

Στις 2:30 στις 4 Απριλίου, η Xie Liuxian κι ο διευθυντής αφέθηκαν ελεύθεροι, αλλά οι Cai Manji και Xie Yumei κρατήθηκαν για τις επόμενες 25 μέρες με την κατηγορία της «υποκίνησης εργαζομένων να παρακρατήσουν παρανόμως» (煽动工人非法拘禁) τον διευθυντή ανθρώπινου δυναμικού.

1-盖满恒宝厂工人红手印的请愿书Αίτηση υπογεγραμμένη και σφραγισμένη από τους εργάτες του εργοστασίου Hengbao Jewelry Factory

2-拘留恒宝厂工人的看守所-Το κέντρο κράτησης όπου παρέμειναν

Σημαίνει η κράτηση απεργών εργατών ότι οι απεργιακές δράσεις είναι παράνομες;

Δεν είναι ξεκάθαρο αν ο Cai κι η Xie γνωρίζανε πριν την κράτησή τους ότι οι περιπτώσεις ποινικής κράτησης απεργών από την αστυνομία είναι σπάνια στην Κίνα. Αλλά είχαν τη τύχη να αφεθούν ύστερα από 25 μέρες, ενώ άλλοι απεργοί αναγκάστηκαν να υποστούν ποινικές διώξεις στα δικαστήρια.

Στις 19 Αυγούστου 2013, μια ντουζίνα φρουρών ασφαλείας [security] στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο του Πανεπιστημίου Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής στην Κουανγκτσόου [γνωστή κι ως Καντόνα], σκαρφάλωσαν στη γυάλινη οροφή ύψους 10 μέτρων που βρίσκεται στον τρίτο όροφο του νοσοκομείου. Εκεί κρεμάσαν ένα πανό, ενώ οι συνάδελφοί τους μοιράζανε προκηρύξεις, και απειλούσαν ότι θα αυτοκτονήσουν για να πιέσουν το νοσοκομείο να δεχτεί διαπραγματεύσεις.

Το προηγούμενο βράδυ, οι φρουροί ασφαλείας είχαν μαζευτεί για να συζητήσουν σχετικά με τον αγώνα τους, ο οποίος είχε ξεκινήσει πριν από 90 μέρες. Ενάντια στους πρόσφατους συμβιβασμούς των υγειονομικών εργαζομένων του νοσοκομείου, ένας εξ αυτών πρότεινε ότι θα έπρεπε να κάνουν μια έσχατη προσπάθεια.

Αυτή η προσπάθεια ήταν η απειλή πως θα αυτοκτονήσουν πηδώντας από το ύψος των 10 μέτρων του τρίτου ορόφου για να πιέσουν το νοσοκομείο να συμβιβαστεί. Ακούγοντας την πρόταση, όσοι ήταν παρόντες δεν τη στήριξαν αμέσως. Τότε κάποιος είπε «Τι φοβάστε; Στη χειρότερη περίπτωση να κρατηθούμε από την αστυνομία για 15 μέρες»[4].

3-怕什么Οι φρουροί ασφαλείας απειλώντας ότι θα αυτοκτονήσουν

Τελικά όμως την επόμενη μέρα, η απειλή τους δεν οδήγησε σε συμβιβασμό. Αντ’ αυτού, 12 εξ αυτών συνελήφθησαν από την αστυνομία με την κατηγορία της «διατάραξης της τάξης των δημόσιων συγκοινωνιών» (扰乱社会公共交通秩序), και τελικά οδηγήθηκαν στο δικαστήριο. Η δίκη επέφερε ποινές φυλάκισης από 7 έως 9 μήνες. (Οι περισσότεροι είχαν ήδη προφυλακιστεί για 7 μήνες περιμένοντας τη δίκη, οπότε αφέθηκαν ελεύθεροι σύντομα μετά τη καταδίκη τους. Με την απελευθέρωσή τους, ασκήσανε έφεση για να αλλάξει η ετυμηγορία).

Δεν περίμεναν ότι θα κρατηθούν για περισσότερες από 15 μέρες επειδή, στο παρελθόν, τέτοιες εργατικές δράσεις θα αντιμετωπίζονταν απλώς ως μια παράβαση των «Κανονισμών περί Διοικητικών Ποινών για λόγους Δημόσιας Ασφάλειας», για την οποία οι κατηγορούμενοι μπορούν να υποστούν «διοικητική κράτηση» (行政拘留) όχι για περισσότερο από 15 ημέρες. Δεν αναμέναν να υποστούν «ποινική κράτηση» (刑事拘留), η οποία εφαρμόζεται μόνο σε παραβάσεις του Ποινικού Δικαίου. Στις ποινικές υποθέσεις, η ελευθερία του υπόπτου στερείτε για μια παρατεταμένη χρονική περίοδο, και το τοπικό Γραφείο Δημόσιας Ασφάλειας [το ισοδύναμο των αστυνομικών τμημάτων της Κίνας] κι ο Εισαγγελέας είναι άμεσα εμπλεκόμενοι στην διερεύνηση της υπόθεσης. Τέτοιες περιπτώσεις μερικές φορές οδήγησαν σε ποινικές διώξεις στα δικαστήρια.

Στο παρελθόν, οι ακαδημαϊκοί συνήθιζαν να διαφωνούν για το αν οι απεργιακές δράσεις είναι νόμιμες στην Κίνα. Κάθε επίπεδο της κυβέρνησης έχει επίσης προσπαθήσει να δημιουργίσει μια «νόμικη διαδικασία απεργίας» στις νομοθετικές διαδικασίες.

Όμως, στην πρακτική των Γραφείων Δημόσιας Ασφαλείας [αστυνομίας], οι απεργιακές δράσεις δεν είναι μόνο παράνομες, αλλά κι εγκληματικές.

Η ποινική κράτηση των απεργών ως μια αναπτυσσόμενη τάση

Ύστερα από την κράτηση των Cai και Xie, φαίνεται ότι όλο και περισσότεροι απεργοί τέθηκαν υπό κράτηση.

Πέρα από την άλλη περίπτωση που αναφέραμε παραπάνω, τον Μάιο του 2013 ένας εργάτης στη Σεντζέν, ονόματι Wu Guijun, συνελήφθει και προφυλακίστηκε κατά τη διάρκεια μιας απεργίας, με την ποινική κατηγορία της «διατάραξης της δημόσιας τάξης» (扰乱社会公共秩序), κι οδηγήθηκε σε δίκη. Παρόλο που τελικά το δικαστήριο τον αθώωσε, ο Wu έχασε την ελευθερία του για έναν χρόνο.

4-2014春节之前

Την περίοδο των εορτών του κινέζικου νέου έτους το 2014, δύο εκπρόσωποι εργαζομένων στην απεργία του εργοστασίου ανταλλακτικών αυτοκινήτων Guangzhou Donghai, προφυλακίστηκαν με την ποινική κατηγορία της «διατάραξης της δημόσιας τάξης». Πληρώσανε εγγύηση για να αφεθούν ελεύθεροι, αλλά μερικούς μήνες αργότερα κλήθηκαν να παρευρεθούν στο δικαστήριο. Στη δίκη, ακόμη κι ο δικαστής δεν μπορούσε να καταλάβει γιατί ο Εισαγγελέας του παρέπεμψε σε δίκη, και το πως η απεργιακή τους δράση μπορούσε να ερμηνευτεί ως διατάραξη της δημόσιας τάξης. Ο δικαστής γέλασε βλέποντας αυτές τις ανοησίες, κι ευτυχώς αθώωσε τους δύο εργάτες.

Τον Ιούνιο του 2015, η μετεγκατάσταση ενός εργοστασίου της Shenzhen Artigas Clothing & Leatherware πυροδότησε μια απεργία εκατοντάδων εργατών. Η διοίκηση προσπάθησε να εξαγοράσει μια εργάτρια, τη Wu Weihua, προσφέροντάς της 150.000 κινέζικα γουάν [περίπου 21.000 ευρώ], και την απέλυσαν όταν τα αρνήθηκε. Περισσότεροι από 10 εργάτες συνελήφθησαν την πρώτη μέρα της απεργίας, συμπεριλαμβανομένης της Wu Weihua. Το ίδιο βράδυ αφέθηκαν όλοι ελεύθεροι εκτός της Wu. Σύμφωνα με την αστυνομία, «τέθηκε υπό κράτηση από το εργοστάσιο» (是工厂抓的), δηλαδή η διοίκηση του εργοστασίου είπε στην αστυνομία να θέσει υπό κράτηση συγκεκριμένα τη Wu. Της απαγγέλθηκε η ποινική κατηγορία της «παρακώλυσης δημόσιας διοικήσεως» (妨碍公务). Ένα μήνα μετά την έναρξη της απεργίας, η αστυνομία συνέλαβε ακόμη πέντε εργάτες. Αυτή τη φορά ήταν η αστυνομία που «διαπραγματεύτηκε» (讲价) μαζί τους απεργούς, ισχυριζόμενη ότι αν έληγαν την απεργία κι αποδέχονταν 500-1.000 κινέζικα γουάν [περίπου 70-140 ευρώ] το άτομο ως αποζημίωση, τότε οι συλληφθέντες εργάτες θα άφενονταν ελεύθεροι. Οι εργάτες συμφώνησαν, αλλά με δισταγμό. Οι 5 κρατούμενοι εργάτες αφέθηκαν ελεύθεροι, αλλά η Wu παραπέμφθηκε σε δίκη.

Καθώς η οικονομική κατάσταση χειροτερεύει, το κεφάλαιο μεταφέρεται σε μέρη με φτηνότερη εργασία ώστε να εντατικοποιήσει την εκμετάλλευση. Σε αυτά τα πλαίσια, οι εργατικοί αγώνες αναπόφευκτα θα γίνουν περισσότερο εντατικοί, κι η καταστολή τους περισσότερο σκληρή. Αυτή η τάση μπορεί να ειδωθεί στην αυξανόμενη μεταχείριση των απεργών ως εγκληματίες, και την de facto αντιμετώπιση των απεργιακών δράσεων ως ποινικά εγκλήματα.

Αντιμέτωποι με τέτοια καταστολή, οι εργάτες δεν έχουν άλλη επιλογή πέρα από το να ενωθούν. Πρέπει να προστατεύσουμε τους αδερφούς και τις αδερφές μας! Πρέπει να θυμόμαστε ότι τα δικαιώματα που απολαμβάνουμε σήμερα είναι τα αποτελέσματα των αγώνων των εργατών που δεν προστατεύονταν από νομοθεσίες. Η χρήση της νομοθεσίας για την καταστολή εργατών δεν είναι ποτέ δύσκολο να κατανοηθεί, επειδή στους ανθρώπους που σχεδιάζουν τους νόμους ποτέ δεν συμπεριλαμβάνονται εργάτες!

Σημειώσεις:

1. Για το απεργιακό κύμα του 2010, βλέπε Mouvement Communiste & Kolektivně proti kapitálu, «Workers’ autonomy strikes in China».

2. Βλέπε «Free the Women’s Day Five! Statements of Chinese Workers & Students», «Gender War & Social Stability in Xi’s China: Interview with a Friend of the Women’s Day Five» και «How “feminism” became a household word this Spring Festival».

3. Τουλάχιστον μια υπόθεση σε εξέλιξη [το άρθρο γράφτηκε στις 25/9/2015] όπου εργάτες παραπέμπονται σε δίκη με ποινικές κατηγορίες, έχει παραληφθεί λόγω της διακριτικότητας του συγγραφέα.

4. Σύμφωνα με το κινέζικο δίκαιο, μια συνηθισμένη «διοικητική κράτηση» (刑事拘留) μπορεί να κρατήσει έως και 15 ημέρες. Μέρος της «ποινικοποίησης των εργατικών δράσεων» είναι η αλλαγή από τη «διοικητική» στην «ποινική κράτηση» (刑事拘留), η οποία προϋποθέτει μια κατηγορία του ποινικού δικαίου και μπορεί να κρατήσει έως 37 ημέρες, και συχνά ακολουθείτε από ποινικές διαδικασίες και περαιτέρω κράτηση ή φυλάκιση. Έτσι, αυτοί οι φρουροί ασφαλείας δεν αναμέναν περισσότερα από τις 15 ημέρες διοικητικής κράτησης.